Aba da Bir Kebe de Bir Giyene
Öyküsü
“Aba da bir kebe de bir giyene” sözüyle başlayan bu türkü, Çorum yöresinin en tanınmış ve en eski kayıtlı türkülerinden biridir. Başlıktaki “aba” ve “kebe” yörede giyilen kaba yün kumaştan dokunmuş giysilerdir; türkü, bunları giyen insanın kıyafetinin değil, içindeki sevginin ve özün önemli olduğunu anlatan bir gönül söylemiyle açılır. Halkın gündelik diliyle örülmüş sözleri, sevda ve kanaat temalarını sade bir biçimde işler.
Türkünün asıl kıymeti, Türk halk müziğinin ilk sistemli derleme çalışmalarına tanıklık etmesinden gelir. Kaynaklara göre 1939 yılında Çorum’da yürütülen alan araştırmasında kayda alınmıştır; bu yönüyle yörenin müzik belleğinin en erken belgelenmiş örnekleri arasındadır.
Hakkında
Ezgi tipi olarak bir kırık havadır. Kaynaklarda yöresi “Çorum (merkez)” olarak geçer. Türkünün, 1939’da Çorum’da yapılan derleme gezisinde Muzaffer Sarısözen ve birlikte çalıştığı araştırmacılarca kayda alındığı; kaynak kişiler arasında İfakat Yaykar ve Sabite (Sabite/Saibe) Taşkaya’nın anıldığı belirtilir. Bu derleme gezisi, erken Cumhuriyet döneminde Anadolu’nun türkü hazinesini arşivleme çabasının bir parçasıydı.
Sözleri
Aşağıda türkünün bilinen, geleneksel (anonim) sözlerinden temsilî bir bölüm yer alır:
Aba da bir kebe de bir giyene
Çar yastık da çar döşek de uyana
Allı da yeşil de geyme yarime
Sırma da saçların dökülür yere
(Yörede ve farklı kaynaklarda dize varyantları görülebilir.)