Çorum Hamamları ve Kaplıcaları

Çorum’da tarihî hamamlar il merkezi ile İskilip, Kargı, Osmancık, Mecitözü ve Sungurlu’da yer alır; termal su ise merkeze bağlı Hamamlıçay köyünde ve Mecitözü’nün Figani köyündeki Beke Kaplıcası’nda çıkar. Bu rehber, sitedeki hamam yazılarını ilçe ilçe kısaca özetler; yapım yılı ya da konumu kaynaklarda farklı verilen yapılarda iki bilgiyi kaynak adıyla yan yana aktarır. Kaplıcaların sıcaklık ve debi değerleri Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü’nün (MTA) raporlarından, tarihçe ve koruma bilgileri Kültür ve Turizm Bakanlığı kayıtlarından alınmıştır.

Merkez

Paşa Hamamı (Taceddin Hamamı): Kunduzhan Mahallesi’nde çarşı içinde, Taceddin İbrahim Paşa bin Hacı Bey’in yaptırdığı çifte hamamdır. Kadınlar ve erkekler kısımları birbirine simetriktir, bölümlerin üzeri kiremit kaplı kubbelerle örtülüdür. Yapım yılı Kültür Portalı envanterinde 1484, Çorum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün “Hanlar-Hamamlar” sayfasında 1487 olarak geçer. Müdürlüğe göre Ağustos 2007’de başlayan restorasyon Nisan 2008’de tamamlanmış ve hamam yeniden hizmete açılmıştır.

Ali Paşa Hamamı (Yeni Hamam): Erzurum Beylerbeyi Ali Paşa’nın 1573’te yaptırdığı çifte hamamdır. Kunduzhan Mahallesi’nde, çarşı içinde ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne göre Çorum Saat Kulesi’nin yanında yer alır; Müdürlük yapıyı ilin en büyük hamamı olarak tanımlar. Hamam 24 ay süren restorasyonun ardından 23 Nisan 2008’de yeniden hizmete açılmıştır.

Güpür Hamamı: Kent merkezinde, kadınlar ve erkekler kısımlarından oluşan bir hamamdır. Yazımızda, kitabesi bulunmayan yapının üslubuna göre XV. yüzyıl sonu ile XVI. yüzyıl başına tarihlendiği ve Çorum Ulu Camisi’nin karşısında yer aldığı aktarılır. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile Kültür Portalı ise hamamı Üçtutlar Mahallesi’nde gösterir, yapım yılını 1436 olarak verir ve kadınlar kısmının hamama 1960’ta eklendiğini yazar. Kültür Portalı kaydında yapı kullanılmıyor olarak geçer.

Çavuş Hamamı: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne göre Üçtutlar Mahallesi’nde, 1595’te Mustafa Ali Efendi’nin yaptırdığı bir hamamdır. Çevresine ve üzerine evler yapılmış; soyunmalık bölümü yıkılmış, ılıklığın yalnız tonozu kalmıştır. Bu yapı için sitede henüz ayrı bir yazı yoktur.

İskilip

İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün listesinde İskilip’te iki hamam yer alır; ikisi için de sitede henüz ayrı bir yazı yoktur.

Deri Hamamı (Eski Hamam): İskilip Kalesi’nin eteğinde, Kaleboğazı Mahallesi’nde, yazıtı olmayan bir hamamdır. Müdürlüğün ve Kültür Portalı’nın aktardığına göre ilk yapımı Roma dönemine iner, bugünkü şeklini XV. yüzyılda almıştır; rivayete göre bir dönem kaybolmuş ve geçen yüzyılda tesadüfen bulunmuştur. Bugün konutlar arasında, yol seviyesinin oldukça altında kalır.

Yeni Hamam (Şeyh Yavsi, Sabah, Şifa ya da Güven Hamamı): Kâgir bir yapıdır; erkekler ve kadınlar kısımları soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık bölümleriyle birbirine bitişik ve paralel uzanır, arka kısımdaki su deposu iki kısım için ortaktır.

Sitemizde İskilip başlığı altında yer alan Sinan Paşa Hamamı, Hacı Hamza Hamamı ve Mihri Hatun Hamamı yazılarında anlatılan yapılar için TDV İslâm Ansiklopedisi, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve 2026 tarihli bir akademik çalışma Kargı’yı gösterir; ayrıntılar aşağıdaki Kargı bölümündedir.

Kargı

Sinan Paşa Hamamı (Hacıhamza Hamamı): TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Kargı’ya bağlı Hacıhamza’da, Sinan Paşa’nın 912 (1506-1507) yılında yaptırdığı ve cami, han, hamam ile sıbyan mektebinden oluşan menzil külliyesinin parçasıdır; hamam 1956’da bir onarım geçirmiştir. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile Kültür Portalı yapıyı “Hacıhamza Hamamı” adıyla aynı tarihle verir ve 1956 onarımında soğukluk bölümünün örtüsünün düz tavana çevrildiğini yazar; Kültür Portalı kaydında hamam kullanılmıyor olarak geçer. Sitemizdeki Sinan Paşa Hamamı yazısı, Sultan II. Bayezid’in veziri Sinan Paşa’nın cami, sıbyan mektebi ve hanla birlikte yaptırdığı ve 1956’da onarılan hamamı İskilip başlığı altında anlatır; yine İskilip başlığındaki Hacı Hamza Hamamı yazısında Sinan Paşa’nın yaptırdığı hamamın yapım yılı 1514 olarak geçer. Külliyenin diğer yapıları için bkz. Sinan Paşa Külliyesi ve Hacıhamza Kalesi ve Hanı.

Kargı ilçe merkezindeki Osmanlı hamamı (Mihri Hatun Hamamı): Kargı ilçe merkezinde halk arasında “Mihri Hatun Hamamı” diye bilinen hamam üzerine Hitit Üniversitesi’nden Oktay Gündoğdu’nun 2026’da Kent Akademisi dergisinde yayımladığı çalışmaya göre yapı büyük ölçüde özgün hâliyle günümüze ulaşmıştır. Dikdörtgen planlı hamam soyunmalık, soğukluk (ılıklık), aralık, sıcaklık, külhan ve su deposundan oluşur. Kitabesi bulunmadığı için yapım tarihi ve banisi kesin değildir; çalışma, örtü sistemini 15. yüzyıl Osmanlı hamamlarıyla karşılaştırarak bu yüzyılı önerir; mevcut belgeler ve kronolojik değerlendirmeler doğrultusunda da yapının Mihri Hatun tarafından yaptırılmadığı sonucuna varır. Çalışmaya göre yapının resmî koruma statüsü yoktur. Sitemizdeki Mihri Hatun Hamamı yazısı ise hamamı İskilip başlığı altında, Mihri Hatun Camisi ile birlikte ve Mihri Hatun’un vefatı üzerine onun adına yaptırılmış, yıkık durumdaki bir XVII. yüzyıl yapısı olarak anlatır.

Osmancık

Paşa Hamamı (Osmancık): Osmancık Belediyesi’ne göre Koca Mehmet Paşa’nın ilçede yaptırdığı iki hamamdan günümüze ulaşanıdır. Üzerinde yazıt bulunmayan yapı 15. yüzyıla tarihlenir ve gündüzleri kadınlara, geceleri erkeklere açık olarak işlevini sürdürmektedir. İlçedeki Osmancık Kalesi (Kandıber Kalesi) içinde de kayalara oyulmuş bir hamama ait kalıntılar bulunur.

Mecitözü

Koca Mehmet Paşa Hamamı: Koca Mehmet Paşa’nın bir camiyle birlikte yaptırdığı çifte hamamdır. Soğukluğun üzeri iki küçük kubbeyle örtülüdür; sıcaklık bölümünün çevresinde eyvanlar bulunur ve üzeri kubbelidir. Osmancık’taki Paşa Hamamı’nın banisiyle bir ilişkisi olup olmadığı kaynaklarda doğrulanmamıştır. İlçedeki Beke Kaplıcası aşağıdaki kaplıcalar bölümünde ele alınmıştır.

Sungurlu

Sungurlu Tarihi Hamam: Sunguroğlu Mahallesi’nde, Ulu Cami (Sungurlu)’nin yanında yer alır. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne göre Sunguroğlu Mehmet Bey’in 1756’da (H. 1170) yaptırdığı, tek kubbeli ve kemerli bir Osmanlı hamamıdır. İhlas Haber Ajansı’nın 2012 haberi yapıyı çürümeye yüz tutmuş ve iç kısmı yıkılmaya başlamış olarak anlatır; Sungurlu Gazetesi’nin 2025 haberi ise hamamın 256 yıl hizmet verdiğini yazar.

Kaplıcalar ve termal kaynaklar

Hamamlıçay (Merkez)

Hamamlıçay Kaplıcası, il merkezine bağlı Hamamlıçay köyündedir. MTA’nın 1988 tarihli hidrojeoloji incelemesine göre sıcak suyun hazne kayası ofiyolitik melanj içindeki kireçtaşlarıdır; yükselen su alüvyon içinde yayılırken yüzey sularıyla karıştığından sıcaklığı önemli ölçüde düşer. Aynı raporda kaynağın debisi 1,5 l/sn, sıcaklığı 29,1 °C olarak ölçülmüştür. MTA’nın 1994 tarihli raporuna göre Çorum İl Özel İdaresi adına köyün Hamamayağı mevkiinde açılan ÇH-2 sondajından 6,66 l/sn debide 28,5 °C sıcaklıkta su elde edilmiştir.

Haziran 2026’da Çorum Valisi Ali Çalgan’ın köy ziyaretini aktaran yerel basın, köydeki termal kaplıcanın ve yeni çıkarılan bir termal su kaynağının yerinde incelendiğini yazmıştır.

Beke Kaplıcası (Mecitözü, Figani)

Beke Kaplıca Hamamı, Mecitözü ilçesinin Figani köyündedir. Kültür Portalı’ndaki envanter kaydına göre kaplıca, mimari unsurları ve orta havuzdaki kitabeleriyle Geç Roma ve Erken Bizans dönemlerine tarihlenir; ekleme ve onarımlarla özgün niteliği bozulmuş olsa da Çorum’daki tek tarihî kaplıcadır. Bugün kullanılmayan ikinci havuz, horasan harçlı pişmiş tuğla kubbesi, sütunları, sütun başlıkları ve kaideleriyle Roma dönemi mimari özelliklerini taşır. Yapı 2005’te tescil edilmiştir.

MTA’nın 1983 tarihli hidrojeoloji etüdüne göre kaplıca alanında üç ayrı noktadan çıkan sıcak suların toplam debisi 3,5 l/sn, sıcaklıkları 24-37 °C arasındadır. MTA’nın 1981 tarihli kuyu bitirme raporuna göre Çorum Valiliği adına kaplıca sahasında açılan 68 ve 120 metrelik iki sondajın suyu 37 °C’dir; rapor bu suları “mineralce fakir sıcaksu” olarak sınıflar.

Çorum Haber Gazetesi’nin 2024 haberine göre Çorum’a 52, Mecitözü’ne 17 km uzaklıktaki kaplıca 1990’dan beri atıl durumdadır; Çorum İl Özel İdaresi kamulaştırma yapmış ve kaplıca suyunu Çorum-Mecitözü-Amasya yolu kenarına kadar getirmiştir. Haberde 2013’te başlayan çalışmaların 2017’de tamamlandığı ve alanda bir termal tesis planlandığı belirtilir. Ekim 2024’teki İl Genel Meclisi toplantısında okunan komisyon raporunda, kaplıca için toplam 45.396,70 m² alanın kamulaştırıldığı açıklanmıştır.

Diğer jeotermal araştırmalar

MTA’nın 2005 tarihli raporuna göre Çorum Belediyesi ile yapılan sözleşme kapsamında Ilıcabağları mevkiinde 225 metre derinliğinde bir sıcak su araştırma sondajı açılmış, kuyudan yaklaşık 0,6 l/sn verimle 21,4 °C sıcaklıkta su alınmıştır. MTA’nın 2016 tarihli raporuna göre İskilip’te 2013’te alınan jeotermal arama ruhsat sahalarında 1.300 metre derinliğe inilen ÇİM-2014/3 sondajından ise kompresörle 0,07 l/sn debide, 35,9 °C sıcaklıkta sodyumlu, klorürlü, sıcak ve mineralli su üretilmiştir. MTA raporları bu iki kuyuyu araştırma sondajı olarak tanımlar.

Tüm hamam yazıları ve ilçe sayfaları

Bu sayfadaki kullanım ve durum bilgileri, kaynakların yayımlandığı tarihe aittir; hamamların ve kaplıcaların açık olup olmadığı zamanla değişebilir.

Sitedeki tüm hamam ve kaplıca yazıları Çorum Hamamları kategori sayfasında listelenir. İlçelerin diğer yapıları için Merkez, İskilip, Kargı, Osmancık, Mecitözü ve Sungurlu sayfalarına; gezi planı için Çorum Rehberi ile İskilip, Kargı, Osmancık ve Sungurlu gezi rehberlerine bakabilirsiniz.

Kaynaklar

Sık sorulan sorular

Çorum merkezde hangi tarihî hamamlar var?

Kunduzhan Mahallesi'nde çarşı içinde Paşa Hamamı (Taceddin Hamamı) ile Erzurum Beylerbeyi Ali Paşa'nın 1573'te yaptırdığı Ali Paşa Hamamı (Yeni Hamam) bulunur. Kent merkezinde ayrıca Güpür Hamamı ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün listesine göre Üçtutlar Mahallesi'nde 1595 tarihli Çavuş Hamamı yer alır. Müdürlüğe göre Paşa ve Ali Paşa hamamları restorasyonun ardından 2008'de yeniden hizmete açılmıştır.

Çorum'un en büyük hamamı hangisi?

Çorum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre ilin en büyük hamamı, Saat Kulesi'nin yanındaki Ali Paşa Hamamı'dır. Yeni Hamam diye de bilinen yapıyı Erzurum Beylerbeyi Ali Paşa 1573'te yaptırmıştır; hamam 24 ay süren restorasyonun ardından 23 Nisan 2008'de yeniden hizmete açılmıştır.

Çorum'da kaplıca var mı, suyu kaç derece?

MTA raporlarında incelenen iki kaplıca, merkeze bağlı Hamamlıçay köyündeki kaplıca ile Mecitözü'nün Figani köyündeki Beke Kaplıcası'dır. MTA ölçümlerine göre Hamamlıçay'daki kaynak suyu 29,1 °C (1988), köyde açılan ÇH-2 kuyusunun suyu 28,5 °C'dir (1994). Beke'de kaynak sularının sıcaklığı 24-37 °C arasındadır (1983); kaplıca sahasında açılan iki kuyunun suyu 37 °C'dir (1981).

Çorum'da tarihî kaplıca var mı?

Kültür Portalı'ndaki envanter kaydına göre Mecitözü'nün Figani köyündeki Beke Kaplıcası, mimari unsurları ve orta havuzundaki kitabeleriyle Geç Roma ve Erken Bizans dönemlerine tarihlenir; ekleme ve onarımlarla özgün niteliği bozulmuş olsa da Çorum'daki tek tarihî kaplıcadır.

Yapay zekâ ile

Çorum'u sorarak keşfedin

Tüm araçlar ve kurulum

Soru sorarak arayın

“Hititlerin başkenti neresiydi?” gibi bir cümle yazın; anlamca en yakın sayfalar gelsin.

Aramayı aç ⌘K

Asistanınıza bağlayın

MCP sunucusuyla Claude, ChatGPT, Cursor ve VS Code sitede arama yapıp kaynak göstererek yanıt verir.

Kurulum adımları

llms.txt

Yapay zekâ modelleri için hazırlanmış site haritası ve tüm içerik özetleri tek dosyada.

Dosyaları gör

Uygulama olarak yükleyin

Ana ekrana ekleyin; gezdiğiniz sayfalar ören yerinde çekim olmasa da açılır.

Nasıl yüklenir?

Bir yer, yemek ya da konu yazın; ya da “Hititlerin başkenti neresiydi?” gibi bir soru sorun.