Çorum Halk Oyunları
Çorum’un halk oyunları geleneğinde temel iki çalgı davul ve zurnadır; bazı yörelerde bağlama, klarnet ya da koltuk davulu da eşlik eder. Çorum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün kayıtlarına göre ilin en bilinen oyunları Çorum Halayı, Bıçak oyunu, Davul oyunu, Dillala, İğdeli Gelin, Çekirge, Miço, Bediriş ve Benli’dir. Oyunların çoğu halay biçiminde, türkülü ve genellikle disiplinli bir dizi hâlinde oynanır; sözlü olanların yanında tabiat temalı (Çekirge) ve aşk temalı (Dillala, İğdeli Gelin) oyunlar da vardır.
Çorum Halayı
Altı erkek oyuncu tarafından davul-zurna eşliğinde oynanan Çorum Halayı üç bölümden oluşur: Ağırlama, ardından İkileme adı verilen ve müziğin değiştiği bölüm, son olarak da daha hızlı ve kıvrak hareketlerle oynanan Yellendirme (Hoplatma). Her bölümün kendine özgü bir türküsü vardır; ikileme bölümünün türküsünden bilinen bir dörtlük şöyledir:
Karşıda kürt evleri hele yandım Yayılır develeri Elmasım hey Oturmuş inek sağar hele yandım Terliyor sinesi Elmasım hey
İğdeli Gelin ve Dillala
İğdeli Gelin, kız ve erkeklerin bir erkek bir kız olacak şekilde el ele tutuşup halka oluşturarak oynadığı bir oyundur; türküsü pınar başında uyuyakalmış, “sürmeli gözleri” öne çıkan bir gelini anlatır. Dillala ise 6 kız 6 erkekle oynanır, ancak aktif oyuncular 6 erkek ile bir kızdır; diğer kızlar arka planda figüran olarak yer alır.
Çekirge
Yakın geçmişe kadar tarımla geçinen Çorum halkının en büyük korkularından biri, ürün olgunlaşınca ortaya çıkan çekirge sürüleriydi; halk tüfek atıp teneke çalarak bu afeti uzaklaştırmaya çalışırdı. Bu deneyim, davul zurna eşliğinde 6 kız 6 erkekle oynanan ve figürleri çekirgenin hareketlerine göre kurgulanan bir oyuna ve türküye dönüşmüştür.
Diğer Oyunlar ve Sinsin
Çorum’da ayrıca Benli, Miço, Bediriş ve Sarıkız gibi oyunlar da bilinir. Düğün gecelerinin “gece meydan âlemi” adı verilen eğlencesinde ise halay ve zeybeğin yanında Sinsin oyunu da oynanır — ateş etrafında köy delikanlılarınca sergilenen, davul zurna eşliğindeki bu oyuna Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın bir yayınına göre Çorum havalisinde Zamah ya da Zamak Oyunu da denir.
Semah
Anadolu Alevilerinin cem törenlerinde icra edilen on iki hizmetten biri olan semah, Çorum’da da yörelere göre küçük farklarla uygulanır; kadın erkek birlikte, birbirine dokunmadan daire biçiminde ya da karşılıklı durularak yapılan, el hareketleri sembolik anlamlar taşıyan bir ibadet biçimidir.