Çorum Organize Sanayi Bölgesi (OSB)
Çorum Organize Sanayi Bölgesi (OSB), 1977 yılında kurulan ve günümüzde 665 hektar alan üzerinde faaliyet gösteren karma bir organize sanayi bölgesidir. Çorum sanayisinin üretim üssü olan bölge; makine, ziraat aletleri, gıda, plastik ve elektro-plastik ürünler ile medikal gibi birbirini besleyen sektörlerden oluşan bir küme yapısına sahiptir. Kendi öz sermayesiyle üretime başlayan Çorum sanayisi, firmalar arası iş birliği ve ortaklık kültürü sayesinde “Anadolu Kaplanları” arasında anılan bir yapıya dönüşmüştür.
Sayılarla Çorum OSB
| Gösterge | Değer |
|---|---|
| Kuruluş | 1977 |
| Toplam alan | 665 hektar (256 sanayi parseli) |
| Firma sayısı | 167 (resmî site, 2026) |
| İstihdam | 7.930 (resmî site, 2026) |
| İhracat | 136 ülkeye; Türkiye’de 17. sırada |
| Yapı | Karma OSB |
Bölge; 260 hektarlık mevcut alan üzerine 1977’de kurulmuş, 1997’de 177 hektarlık tevsi, 2006’da 13 hektar ve 2008’de 215 hektarlık ilave alanlarla büyümüştür. Sanayi Gazetesi envanterine göre bölgede 194 firma faaliyet gösteriyor ve 9.149 kişi istihdam ediliyor; Bölge Müdürlüğü’nün resmî sitesinde ise (Ağustos 2026 itibarıyla) 167 firma, 7.930 personel ve 136 ülkeye ihracat bilgisi yer alır. İl genelinde ise 8 farklı sanayi kolunda faaliyet gösteren 1.174 imalatçı firma ve 18.874 kişilik sanayi istihdamı bulunmaktadır (OKA Çorum Yatırım Rehberi).
Sektörler ve Kümeler
Çorum OSB’de üretim başlıca şu alanlarda yoğunlaşmıştır:
- Makine imalatı — özellikle değirmen makineleri ve gıda işleme ekipmanları
- Ziraat aletleri ve tarım makineleri
- Gıda ürünleri — leblebi ve bakliyat işleme öne çıkar
- Plastik ve elektro-plastik ürünler
- Medikal ve sağlık ürünleri — tesislerde üretilen cihazlar dünyaya ihraç edilmektedir
- Metal ve bi-metal döküm
- Seramik
- Kıymetli maden — bölgede faaliyet gösteren Ahlatcı Metal Rafineri, Türkiye’nin en büyük altın rafinerisidir (2011); ilin kıymetli maden ihracatının merkezindedir
- Metal sanayi, tuğla ve kiremit
Bölge ayrıca üyelerinin tamamı OSB’deki firmalardan oluşan TOBB-OSB Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ile nitelikli iş gücü yetiştirir.
Değirmen makinelerinde Çorum’un ülke çapındaki gücü somut bir örnekle görülür: Değirmen ve Sağlık Makineleri Üreticileri Derneği (DESMÜD) üyesi 58 firmanın 13’ü Çorum firmasıdır (yaklaşık %25). Çorum ekonomisi hakkındaki yazımızda bu sektörlerin ayrıntılarını bulabilirsiniz.
Çorum’un İhracat Rekoru
Çorum OSB’de üretilen malların oluşturduğu ihracat gücü, son yıllarda dikkat çekici bir sıçrama yaşamıştır:
- 2024: Çorum, 3 milyar 465 milyon dolar ihracatla 18 ili kapsayan Karadeniz Bölgesi’nin lideri oldu ve bu başarısını 2022’den beri sürdürdü.
- 2025: Yıllık ihracat 6 milyar 209 milyon dolara yükseldi. Aralık 2025’te 936 milyon dolarlık ihracatla tarihinin en yüksek aylık rakamına ulaştı; bir önceki yılın aynı ayına göre artış %96,83 oldu.
- Çorum, 2025’te faaliyet illeri bazında ihracatını en fazla artıran iller arasında 3. sırada yer aldı (İstanbul’u geride bıraktı) ve Türkiye genelinde ilk 10’a girdi. TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu da Çorum’un sanayi, ihracat ve inovasyondaki ivmeyi 2026 başındaki açıklamalarıyla teyit etti.
OKA Çorum Yatırım Rehberi verilerine göre Çorum OSB, tek başına bölge ihracatının %49,3’ünü (yaklaşık 742 milyon dolar) gerçekleştirmektedir.
Konum ve Ulaşım
Bölge, şehir merkezinin yaklaşık 13 km güneybatısında, Ankara Yolu 12. kilometresinde, Pınarçay mevkisinde yer alır. Teknokent de aynı aks üzerindedir; sanayi, akademi ve teknoloji bölgeleri birbirine komşu konumdadır. Bu yerleşim, üniversite-sanayi iş birliğini ve Ar-Ge çıktılarının hızla üretime dönüşmesini kolaylaştırır.
Adres: Ankara Yolu 12. Km, Pınarçay Mevkii, Merkez/Çorum Telefon: +90 364 254 90 29 E-posta: corumosb@corumosb.org.tr
Arsa Tahsisi ve Yatırım
OSB’de parsel tahsisi, Bölge Müdürlüğü’nün belirlediği başvuru ve tahsis süreciyle yapılır. Altyapı (yol, elektrik, su, doğalgaz, fiber internet, arıtma) bölge tarafından sağlanır; yatırımcılar OKA Çorum Yatırım Destek Ofisi üzerinden ücretsiz fizibilite ve teşvik danışmanlığı alabilir.
Ekosistem İçindeki Yeri
- Çorum Teknokent — OSB’nin içindeki teknoloji geliştirme bölgesi, %70’iyle en büyük ortağı
- Çorum Ticaret ve Sanayi Odası — sanayicinin çatı kuruluşu, Teknokent ortağı
- Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı — hibe ve yatırım destekleri
- Hitit Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi — üniversite-sanayi köprüsü
Tarihçe (Çorum Tarihi kitabına göre)
Çorum Tarihi kitabına göre, OSB girişimi 1976’da özel idare, belediye ve Ticaret ve Sanayi Odası’nın birlikte başlattığı bir çalışmayla doğmuş; Çorum-Ankara karayolu üzerinde 12 km mesafede yaklaşık 3.000 dönümlük bir arazi üzerine 1977’de planlanmıştır. Bölgenin proje aşaması 1977’de başlayıp 1980’de tamamlanmış; alt yapı (yol, su, kanalizasyon, yağmur suyu) inşaatı 1980’de ihale edilmiş ve kitabın kayıtlarına göre 1984’te işin yaklaşık %85’i bitmiştir. Sosyal tesisler (idare binası, garaj-bakım onarım, kreş, banka, dispanser, PTT, lokanta ve lojmanlar) 1981’de ihale edilerek 1984’te yaklaşık %90 tamamlanmış; alçak ve orta gerilim elektrik şebekesi de 1982’de ihale edilip 1984’te yaklaşık %70 oranında bitirilmiştir. Kitabın yazıldığı dönemde bölgede 79 sanayi parseli bulunuyordu — bu sayı, alanın zamanla genişlemesiyle bugünkü 256 parsele ulaşmıştır. 1985 yılı için belirlenen m² satış fiyatı 1.650 TL olup, teşvik amacıyla %10 indirimle 1.485 TL’ye düşürülmüş ve satışlar 9 yıl vadeyle yapılmıştır (Çorum Tarihi, s. 333-334).
Kaynaklar
- Çorum OSB — Resmî Web Sitesi
- Çorum OSB — Arsa Tahsisleri
- OKA — Çorum Yatırım Rehberi
- Sanayi Gazetesi — Çorum OSB Tanıtımı
- ÇRT — Çorum, 2024’te İhracatın Sarsılmaz Lideri Oldu
- Çorum Haber — İstanbul’u Geride Bıraktı, En Fazla Artış Sağlayan 3. İl
- Hitit TV — Çorum 2025’te İhracatta Yine Tarihi Rekoru Kırdı
- İlhan Tekeli, “1950-1980 Döneminde Kentin Faaliyetlerindeki Gelişmeler”, Çorum Tarihi, 5. Hitit Festivali Komitesi; yay. haz. Çorum Belediyesi Kent Arşivi, 3. baskı, Çorum Belediyesi Kültür Yayını, Çorum 2020, s. 333-334. https://www.corum.bel.tr/public/uploads/2026/01/corumtarihi.pdf