Uluslararası Çorum Hitit Fuar ve Festivali
Uluslararası Çorum Hitit Fuar ve Festivali, Çorum Belediyesi’nin il merkezinde düzenlediği, adını Hitit uygarlığından alan çok günlü bir kültür, eğlence ve fuar etkinliğidir. Bu sayfa festivalin tarihçesini Çorum Tarihi kitabının ve yerel ile ulusal basının aktardığı biçimde özetler; kaynakların ayrıldığı noktalarda her birinin söylediği ayrı ayrı verilir. Festivalin ve ildeki diğer etkinliklerin hangi aylarda yapıldığı için Çorum festivalleri sayfasına bakılabilir.
Kitaba göre ilk festival
Çorum Tarihi kitabına göre Çorum’daki ilk festival “Hitit festivali” adıyla 15-16 Ekim 1981’de düzenlendi. Kitap festivalin amaçlarını sosyal barışı güçlendirmek, Anadolu’da hayat bulmuş üç büyük imparatorluktan biri olarak andığı Hitit uygarlığını tanıtmak ve turizm potansiyeli oluşturmak diye sayar. Kültür ve eğlence ağırlıklı festival, sonraki yıllarda eylül ayının ikinci yarısında yapılmaya başlanmıştır (Çorum Tarihi, s. 328).
Kitabın aktardığına göre festivalin giderlerinin büyük kısmını belediye ile özel idare karşılıyor, Ticaret ve Sanayi Odası ile Kültür ve Turizm Bakanlığı da katkı veriyordu. İl merkezindeki programın yanında Hitit başkenti Hattuşaş (Boğazkale), Yazılıkaya ve Alacahöyük’e rehberli geziler düzenleniyor, yörenin arkeolojik değerleri ve tarihî çevresi yerli ve yabancı ziyaretçilere tanıtılıyordu. Kitap, uluslararası nitelik kazanan festival boyunca Çorum’un eğlence ve alışveriş bakımından en hareketli günlerini yaşadığını da yazar (Çorum Tarihi, s. 328). Aynı kitabın kentin kültür kurumlarına ilişkin bilgileri Çorum’da kültür-sanat yaşamı sayfasında özetlenmiştir.
Festival komitesinin kitabı
Çorum Tarihi kitabı da festivalle bağlantılıdır: kitabın ilk sayfasında ve sayfa üst bilgilerinde “5. Hitit Festivali Komitesi” adı yer alır. Çorum Belediye Başkanı Halil İbrahim Aşgın imzalı sunuş yazısına göre eser, 1986’da dönemin valisi Fikret Koçak ile belediye başkanı Necdet Diken’in oluşturduğu 5. Hitit Festivali Komitesi ve ODTÜ öğretim üyelerince kaleme alınmıştır (Çorum Tarihi, s. 3). Kitabın üçüncü baskısı Şubat 2020’de Çorum Belediyesi Kent Arşivi tarafından yayına hazırlanmıştır (Çorum Tarihi, s. 2). Kitapta festivali anlatan kısım “Uluslararası Çorum Hitit Festivali” başlığını taşır; bugün belediye ve basın etkinliği “Uluslararası Çorum Hitit Fuar ve Festivali” adıyla duyurmaktadır.
İlk yıl ve numaralandırma
Festivalin hangi yıl başladığı konusunda kaynaklar farklı bilgiler verir:
- Çorum Tarihi ilk festivali 15-16 Ekim 1981’e tarihler (s. 328).
- İhlas Haber Ajansı’nın (İHA) Temmuz 2015 haberi festivali “34 yıldır aralıksız olarak devam eden” bir etkinlik olarak anar.
- Çorum Hakimiyet’in Temmuz 2019 haberine göre Belediye Başkanı Halil İbrahim Aşgın, festivalin 1981’den beri kesintisiz sürdüğünü ve 2015’te ihalesi yapılmış olmasına rağmen iptal edildiğini söylemiştir.
- ÇorumTime’ın aynı ay aktardığına göre AK Parti Çorum Milletvekili Ahmet Sami Ceylan, festivalin belediye başkanı Turhan Kılıçcıoğlu döneminde başladığını belirtmiştir.
- 2022’deki 37. festivalin açılışında Aşgın’ın sözleri iki ajansta farklı aktarılmıştır: Anadolu Ajansı’na (AA) göre festivalin 1986’da başladığını, İHA’ya göre ise ilkinin 1987’de yapıldığını söylemiştir.
Aralar ve yeniden başlama
Basına yansıyan bilgilere göre festival son on yılda birkaç kez kesintiye uğradı:
| Yıl | Festival | Kaynaktaki bilgi |
|---|---|---|
| 2015 | 35. | 22 Temmuz’da başlaması beklenirken Şanlıurfa’nın Suruç ilçesindeki bombalı saldırının ardından önce konser ve eğlenceler, ardından programın tamamı iptal edildi (İHA). |
| 2019 | 36. | 12-14 Temmuz’da, dört yıllık aradan sonra yapıldı (Çorum Hakimiyet, ÇorumTime). |
| 2022 | 37. | Koronavirüs salgını nedeniyle verilen iki yıllık aranın ardından temmuzda kortejle açıldı (AA, İHA). |
| 2026 | 38. | 21-26 Temmuz’da yapıldı; Aşgın açılışta Kovid-19 salgını ve 6 Şubat depremleri gibi nedenlerle festivale bir süre ara verildiğini söyledi (AA). |
Çorum Haber de Temmuz 2026’da festivalin uzun yıllar Anadolu’nun “ses getiren” festivallerinden biri olduğunu, son yıllarda ise terör ve doğal afet gibi nedenlerle sık sık ertelendiğini yazmıştır.
Kortej, halk oyunları ve fuar
2022 ve 2026 haberlerinde festivalin kortejle açıldığı anlatılır. AA’ya göre 2022’de Vali Mustafa Çiftçi Hürriyet Meydanı’ndaki kortej yürüyüşü öncesinde konuşmuş, ardından festivale katılan ekipler mehter ve halk oyunları gösterileriyle tören alanından geçmiştir; İHA aynı kortejde esnaf ve sanatkârların da yürüdüğünü yazar. 2026’da DHA’ya göre festival Gazi Caddesi’nde halk oyunları ekiplerinin gösterileriyle başlamış, ardından Saat Kulesi önünden bando eşliğinde bir kortej düzenlenmiştir; AA ve İHA, 5’i yurt dışından toplam 11 halk oyunu ekibinin festivale katıldığını bildirmiştir. Yöre oyunları için Çorum halk oyunları sayfasına bakılabilir.
Festivalin adındaki “fuar” bölümüne dair basındaki örneklerden biri, 2019’daki 36. festival bünyesinde açılan Sanayi ve Ticaret Fuarı’dır (ÇorumTime). 2022’de Aşgın, festival için lunaparkı birkaç gün önce başlattıklarını söylemiş (AA); 2026 açılışında Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Gökhan Yazgı da festivalin konserlerin yanında “aynı zamanda bir fuar” olduğunu vurgulamıştır (AA).
2026: 38. festival
Festivalin organizasyon hizmet alımı ihalesi Haziran 2026’da Çorum Belediyesi Hizmet Binası’nda, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamında açık ihale usulüyle yapıldı; ihaleye yedi firma Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden teklif verdi (Çorum Haber). Festival 21-26 Temmuz 2026’da düzenlendi; HititTV’nin duyurduğu programda konserler, yarışmalar, sergiler ve spor etkinlikleri yer aldı. 21 Temmuz’daki açılışa Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Gökhan Yazgı, Vali Ali Çalgan ve Belediye Başkanı Halil İbrahim Aşgın katıldı (DHA); Vali Çalgan, Hürriyet Meydanı’ndaki kortej geçişi öncesindeki konuşmasında festivalin kentin ekonomik ve turistik potansiyelini tanıttığını söyledi (AA).
Kaynaklar
- Çorum Tarihi, 5. Hitit Festivali Komitesi; yay. haz. Çorum Belediyesi Kent Arşivi, 3. baskı, Çorum Belediyesi Kültür Yayını, Çorum 2020, ISBN 978-605-84272-4-2, s. 2-3 ve 328 (festival kısmı, İlhan Tekeli’nin “1950-1980 Döneminde Kentin Faaliyetlerindeki Gelişmeler” bölümü içinde). https://www.corum.bel.tr/public/uploads/2026/01/corumtarihi.pdf
- İhlas Haber Ajansı, “35. Uluslararası Hitit Fuar ve Festivali İptal Edildi”, 21.07.2015 (Haberler.com). https://www.haberler.com/yerel/35-uluslararasi-hitit-fuar-ve-festivali-iptal-7528463-haberi/
- Çorum Hakimiyet, “Hitit Fuar ve Festivali 12 Temmuz’da başlıyor”, Temmuz 2019. https://www.corumhakimiyet.net/hitit-fuar-ve-festivali-12-temmuzda-basliyor
- ÇorumTime, “Çorum imrenilecek bir şehirdir”, Temmuz 2019. https://www.corumtime.com/corum-imrenilecek-bir-sehirdir.html
- Anadolu Ajansı, “Çorum 37. Uluslararası Hitit Fuar ve Festivali başladı”, 21.07.2022 (TRT Haber). https://www.trthaber.com/haber/guncel/corum-37-uluslararasi-hitit-fuar-ve-festivali-basladi-696224.html
- İhlas Haber Ajansı, “37. Uluslararası Hitit Fuar ve Festivali başladı”, 21.07.2022 (Habertürk). https://yerel-haberler.haberturk.com/corum-haberleri/37-uluslararasi-hitit-fuar-ve-festivali-basladi-98492824
- Çorum Haber, “38. Hitit Fuar ve Festivali 21-26 Temmuz 2026’da”, 25.06.2026. https://www.corumhaber.net/38-hitit-fuar-ve-festivali-21-26-temmuz-2026da
- Çorum Haber, “Hitit Festivali, görkemli yıllarına dönüşü arıyor”, 09.07.2026. https://www.corumhaber.net/hitit-festivali-gorkemli-yillarina-donusu-ariyor
- HititTV, “38. Uluslararası Hitit Fuar ve Festivali Başlıyor! Çorum 6 Gün Boyunca Festival Coşkusu Yaşayacak”, 20.07.2026. https://www.hitittv.net/38--uluslararasi-hitit-fuar-ve-festivali-basliyor--corum-6-gun-boyunca-festival-coskusu-yasayacak-151866.html
- Anadolu Ajansı, “Çorum 38. Uluslararası Hitit Fuar ve Festivali başladı”, 21.07.2026 (Habertürk). https://yerel-haberler.haberturk.com/corum-haberleri/corum-38-uluslararasi-hitit-fuar-ve-festivali-basladi-42033009
- DHA, “Çorum Uluslararası Hitit Fuar ve Festivali başladı”, 21.07.2026. https://www.dha.com.tr/yerel-haberler/corum/corum-uluslararasi-hitit-fuar-ve-festivali-basl-2913636
- İhlas Haber Ajansı, “‘38. Uluslararası Hitit Fuar ve Festivali’ kortej yürüyüşüyle başladı”, 21.07.2026. https://www.iha.com.tr/corum-haberleri/38-uluslararasi-hitit-fuar-ve-festivali-kortej-yuruyusuyle-basladi-457446630
Sık sorulan sorular
Çorum'da ilk Hitit festivali ne zaman düzenlendi?
Çorum Tarihi kitabına göre Çorum'daki ilk festival 'Hitit festivali' adıyla 15-16 Ekim 1981'de düzenlendi. Basındaki açıklamalar farklı yıllar verir: Belediye Başkanı Halil İbrahim Aşgın'ın 2019'da festivalin 1981'den beri sürdüğünü söylediği aktarılmış; 2022'de ise Anadolu Ajansı onun 1986'yı, İhlas Haber Ajansı 1987'yi verdiğini yazmıştır.
2026'daki festival kaçıncıydı ve ne zaman yapıldı?
Çorum Belediyesi'nin düzenlediği 38. Uluslararası Çorum Hitit Fuar ve Festivali 21-26 Temmuz 2026 tarihleri arasında yapıldı ve kortej yürüyüşüyle açıldı.
Festivale hangi yıllarda ara verildi?
İHA'ya göre 35. festival 2015'te Suruç saldırısının ardından iptal edildi; 36. festival 2019'da dört yıllık aradan sonra yapıldı. 2022'deki 37. festival koronavirüs salgını nedeniyle verilen iki yıllık aranın ardından düzenlendi. 2026'da Belediye Başkanı Aşgın, Kovid-19 salgını ve 6 Şubat depremleri gibi nedenlerle festivale bir süre ara verildiğini söyledi.