Yonuk Olur Merdivanın Taşları
Öyküsü
Türkü, merdivenin taşları, bir omuzdan öbür omuza dökülen saçlar ve keman gibi kaşlar imgeleriyle sevgiliyi betimler; ardından “kömür gözlü” sevgili yanına çağrılır. “Sarı kız” ve “çili kız” sözleriyle kurulan oynak bağlantı, evlerinin yokuşunda yorulan, sarı kızın bakışıyla yanan ve onun kaçışına sitem eden bir gencin sözleriyle sürer. Son dörtlükte sevgilinin evini soran ve dünür gönderme sözü eden dizeler, yine Rıfat Özsaraç’tan derlenen ve turkuler.com ile Türkü Dostları’nda Sungurlu’ya kayıtlı “Öte Dönder Ben Görmeyim Yüzünü” (TRT repertuvar no. 2329) türküsünde de yer alır. Türkünün bilinen bir hikâyesine kaynaklarda rastlanmadı.
Hakkında
Bir kırık havadır. Yöresi Çorum’un Sungurlu ilçesidir. TRT repertuvar numarası 2367’dir. Kaynak kişi Rıfat Özsaraç, derleyen ve notaya alan Ali Canlı’dır (turkuler.com, Repertükül, Türkü Dostları). TRT Müzik Dairesi’nin nota sayfasında yöre “Çorum-Sungurlu”, kaynak kişi Rıfat Özsaraç olarak yazılıdır; derleyen, notaya alan ve derleme tarihi alanları boştur. Repertükül kaydına göre nişabur dizisinde ve 2/4’lük usuldedir. Türkü Dostları türkünün Levent Sezgin’in Çorum Halk Türküleri ve Oyun Havaları (2004) derlemesinde de yer aldığını belirtir.
Ali Canlı’nın Rıfat Özsaraç’tan derlediği türküler arasında sitedeki Fistan Giymiş Kırmalı, Kaşların Karasına ve Pencereden El Eder de bulunur. Sungurlu hakkında daha fazlası için: Sungurlu.
Sözleri
Türkünün bilinen, geleneksel (anonim) sözlerinden açılış dizeleri:
Yonuk olur merdivanın taşları
Bir omuzdan bir omuza saçları
(Dize varyantları kaynaktan kaynağa değişebilir.)
Kaynaklar
- Türkü Dostları — Yonuk Olur Merdivanın Taşları (söz ve künye)
- turkuler.com — Yörelere Göre Türkülerimiz: Çorum (2. sayfa, TRT repertuvar künyeleri)
- Repertükül — Yonuk Olur Merdivanın Taşları (Rep. No 2367)
- Repertükül — Öte Dönder Ben Görmeyim Yüzünü (Rep. No 2329)
- TRT Müzik Dairesi nota sayfası — Yonuk Olur Merdivanın Taşları (notaarsivleri.com, PDF)