Alıç Pekmezi

urun

Alıç pekmezi, alıç meyvesinin haşlanıp süzülerek koyulaştırılmasıyla yapılan, Çorum köylerinin sonbahar erzağından biridir. Alıç (yörede aluç da denir), gül familyasından dikenli bir ağacın küçük elmasi meyvesi olup halk arasında “yaban elmesi” olarak da bilinir; Çorum’un yol kenarlarında, dere kenarlarında ve dağ eteklerinde kendiliğinden yetişir.

Sonbahar Geleneği

Eylül-ekim aylarında, ilk dondan önce toplanan kırmızı alıçlar; evde büyük tencerelerde haşlanır, süzülür ve kısık ateşte koyulaştırılarak pekmeze dönüştürülür. İş, sabır ve emek ister: küçük meyvenin verdiği su az, aroması yoğundur; koyulaşması saatler alır. Ama sonuç, kış boyu kahvaltı sofrasını süsleyen, koyu kehribar renkli, hafif ekşimsi-tatlı bir pekmezin oluşmasıdır.

Köylerde pekmez kaynatma günleri bir tür ortak üretim ritüelidir: komşular kazan başında toplanır, ocak ateşinde kaynayan alıç suyunun kokusu köy yayılır. Bu yüzden alıç pekmezi yalnızca bir yiyecek değil, gündelik dayanışma kültürünün bir parçasıdır.

Kullanımı

Alıç pekmezi Çorum sofrasında birden çok biçimde tüketilir:

• Kahvaltıda: Tahinle karıştırılarak ya da tereyağlı ekmeğe sürülerek; kuşburnu pervedesi ve ev reçelleriyle birlikte kahvaltının tatlı yüzünü tamamlar.
• Tatlı olarak: Kek, tahinli hamur işleri ve geleneksel tatlıların şerbetli bazı hâline gelir.
• İçecek olarak: Sıcak suyla seyreltilerek kış günlerinde ılık bir içecek olarak içilir.

Halk inanışında alıç, soğuk kış günlerinde vücudu dirençli tutan bir meyve olarak değerlendirilir; pekmezi de özellikle kış aylarında sofradan eksik edilmez.

🍳 Nasıl yapılır?

Kişilik: ~3-4 kavanozSüre: 2-3 saat + süzme

Malzemeler

• 5 kg alıç (kırmızı, olgun)
• Su (meyveyi geçecek kadar)
• İsteğe bağlı: az miktarda şeker veya doğal yoğunlaştırma için daha uzun kaynatma

Yapılışı

1. Alıçları yıkayıp saplarını temizleyin; büyük bir tencereye alıp üzerini geçecek kadar su ekleyin.
2. Yumuşayıp dağılıncaya dek 45-60 dakika haşlayın.
3. İnce süzgeç ya da tülbentten geçirerek posasını ayırın, berrak sıvıyı alın.
4. Sıvıyı geniş, geniş ağızlı bir tencerede orta ateşte, köpüğünü alarak koyulaşana dek kaynatın (1-1,5 saat).
5. Kıvamını anlamak için bir kaşık pekmezi soğuk tabağa damlatın; yayılmıyorsa pişmiştir.
6. Sıcak kavanozlara doldurup ters çevirerek soğutun.

💡 İpuçları

• Meyvenin doğal şekerini korumak için şeker eklememeye çalışın; uzun kaynatma yeterli kıvamı verir.
• Kış sabahı tahinle karıştırılarak ya da sıcak suyla seyreltilerek içilebilir.

Geleneksel bir tariftir; ölçüler ve süreler yaklaşıktır, yöreye ve eve göre değişebilir.

← Tüm Çorum yemekleri