Çorum Yırtma Yemeği
Çorum Yırtma Yemeği, asma yaprağının kemikli kuzu eti ve yarmayla birlikte pişirilmesiyle hazırlanan, İskilip’e özgü geleneksel bir yemektir. Adını, hazırlık sırasında asma yapraklarının elle yırtılması geleneğinden alır.
Coğrafi işaret tescili
Çorum Yırtma Yemeği, İskilip Belediyesi’nin 06.06.2023 tarihli başvurusu üzerine Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde 17.07.2024 tarihinde 1616 tescil numarasıyla mahreç işareti statüsünde tescillenmiştir. Üretimin yalnızca Çorum ili sınırları içinde, özellikle İskilip ilçesinde, bu bölgede yetişen asma yapraklarıyla yapılması tescil şartı olarak belirlenmiştir. Genel çerçeve için coğrafi işaretli ürünler sayfamıza bakabilirsiniz.
Asma yaprağının dört hazırlanış biçimi
Yemeğin temel malzemesi olan asma yaprağı dört farklı şekilde hazırlanıp kullanılabilir:
- Taze yaprak: Mayıs-Haziran aylarında toplanıp doğrudan kullanılır.
- Salamura yaprak: Demet hâlinde tuzlu suda 2-3 dakika haşlanıp kavanoza sıkıca dizilir ve kaya tuzuyla saklanır; kullanmadan önce fazla tuzu gidermek için 8-10 dakika suda bekletilir.
- Dondurulmuş yaprak: Elle yırtılan yapraklar -18°C’de derin dondurucuda saklanır.
- Kuru yaprak: Yaklaşık bir hafta güneşte kurutulup serin, karanlık bir ortamda muhafaza edilir.
Nasıl yapılır
Küp doğranmış soğan tereyağı ve ayçiçek yağında kavrulur; ardından et, domates salçası ve biber salçası eklenir. Yarma, tuz, pul biber ve su ilave edilip karışım kaynatılır. Kaynayan karışımın üzerine asma yaprakları serilir, tencere kapatılıp kısık ateşte yaklaşık 30 dakika pişirilir. Servis edilirken üzerine dereotu serpilir; isteğe bağlı olarak sarımsaklı yoğurtla sunulur.
Kültürel önemi
Çorum Yırtma Yemeği, geleneksel etkinliklerde, festivallerde ve kutlamalarda sıkça sunulmasıyla bölge kimliğine güçlü biçimde bağlanmış bir yemektir. Yalnızca bir besin kaynağı değil, yerel yaşam biçiminin ve kültürel sürekliliğin bir parçası olarak görülür. İskilip’in sekiz coğrafi işaretli ürününden biridir.
🍳 Nasıl yapılır?
Malzemeler
- 0,5-0,6 kg asma yaprağı (taze, salamura, dondurulmuş ya da kuru)
- 250-300 g kemikli kuzu eti (kuru ya da taze)
- 150-200 g domates salçası
- 50-60 g biber salçası
- 80-100 g soğan
- 80-100 g tereyağı
- 100-110 g yarma
- 100-120 ml ayçiçek yağı
- 5-7 g pul biber
- 5-7 g tuz
- 20-30 g dereotu
- İsteğe bağlı: sarımsaklı yoğurt
Yapılışı
- Küp doğranmış soğanı tereyağı ve ayçiçek yağında kavurun.
- Eti, domates salçasını ve biber salçasını ekleyip karıştırarak kavurmaya devam edin.
- Yarma, tuz, pul biber ve suyu ekleyip kaynatın.
- Karışım kaynayınca üzerine asma yapraklarını serin, tencerenin kapağını kapatıp kısık ateşte yaklaşık 30 dakika pişirin.
- Servis ederken üzerine kıyılmış dereotu serpin; isteğe bağlı sarımsaklı yoğurtla sunun.
Geleneksel bir tariftir; ölçüler ve süreler yaklaşıktır, yöreye ve eve göre değişebilir.