Ahmet Dede Türbesi
Ahmet Dede Türbesi, Laçin ilçe merkezinde, ilçeye hâkim bir tepenin üzerindedir. Çorum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, türbeyi Kapılıkaya Anıtsal Kaya Mezarı’nın yanında ilçenin ziyaret edilen yerleri arasında sayar. Laçin Kaymakamlığı da türbeyi ilçenin en önemli ziyaret yerlerinden biri olarak tanıtır.
Konum ve yapı
Kaymakamlık metnine göre türbe ilçe merkezinin yaklaşık 300 metre yükseğindeki bir tepededir; çevresinde taş temel kalıntıları bulunur ve bu kalıntılar burada yerleşik bir düzenin varlığına işaret eder. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü de tepedeki temel taşlarının geçmişte burada yerleşik hayat bulunduğunu gösterdiğini yazar.
Ethem Erkoç, 1899’da basılan Tezkire-i Makamat’ta Ali İzzet Efendi’nin Ahmet Dede’nin Küçük Laçin köyünde, karşı dağın üzerinde ahşap bir türbede yattığını yazdığını, başka bilgi vermediğini aktarır. Erkoç, Büyük Laçin ve Küçük Laçin’in 1575-1576 tarihli tahrir defterinde Osmancık’taki Mehmet Paşa İmareti’nin vakıfları arasında göründüğünü, 1845 tarihli temettuat defterinde Küçük Laçin’in 10 hane ve 62 nüfuslu bir köy olarak kayıtlı olduğunu da yazar. Bugünkü türbenin yapı malzemesi ve planına ilişkin ayrıntı kullanılan kaynaklarda yer almaz.
Ahmet Dede
Laçin Kaymakamlığı, Ahmet Dede’nin 1481-1522 yılları arasında Laçin’de yalnız yaşadığının bilindiğini ve Osmancık’ta türbesi bulunan Koyunbaba’nın kardeşi olduğunun söylendiğini yazar. Erkoç ise Ahmet Dede hakkında Ali İzzet Efendi’nin kaydının ötesinde bir biyografik bilgi vermez. İki kaynak da Ahmet Dede’nin yaşam tarihleri ve akrabalıkları için bir belge göstermez.
Kaymakamlık metni, halkın Ahmet Dede’yi ermiş ve keramet sahibi bir kişi olarak bildiğini, türbe içindeki saplı bir tokmağın (topuz) bel ağrılarını geçirdiğine ve çocuğu olmayanların türbe çevresinde dolaşmasının yarar sağladığına inanıldığını, türbe çevresindeki ağaçların kesilmesi hâlinde kesenin zarar göreceğine inanıldığını aktarır.
Yürüyüş rotası
Çorum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne göre Kızılırmak Havzası Gastronomi ve Yürüyüş Yolu rotalarından biri Kırkdilim köyünden başlar, Köşk Evi ve Ahmet Dede türbelerinin yakınından geçerek Laçin’de sona erer. Rota için bkz. Kızılırmak Havzası Gastronomi ve Yürüyüş Yolu. İlçenin genel tarihi için Laçin Tarihi sayfasına bakılabilir.
Kaynaklar
- T.C. Laçin Kaymakamlığı, “Ahmet Dede Türbesi”. https://www.lacin.gov.tr/ahmet-dede-turbesi
- Çorum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, “Laçin”. https://corum.ktb.gov.tr/TR-58699/lacin.html
- Ethem Erkoç, Çorum’da Sahabe ve Evliya Makamları, Çorum Belediyesi Kültür Yayınları, Aralık 2015, s. 483-487. https://www.corum.bel.tr/public/uploads/2023/05/sahabeevliyamakamlari.pdf