Kalecikkaya Tepreş Şenliği
Alaca ilçesine bağlı Kalecikkaya köyü, Kırım kökenli Tatar Türklerinin yaşadığı bir yerleşimdir; köy halkı her yıl temmuz ayında, kökenlerini ve kültürlerini yaşatan bir Tepreş Kültür Şenliği düzenler.
Kalecikkaya’nın Kırım Tatar Kökeni
Alaca Kaymakamlığı’nın resmi köy tanıtımına göre Kalecikkaya’nın ilk sakinleri yaklaşık 200 yıl önce Kırım yarımadasından gelip bu köye yerleşmiştir. Köy halkı bugün de Türkçe’nin yanı sıra Kırım’daki konuşma dillerinden biri olan Tatarcayı bilmektedir; bu kültürel bağ, köyün Tataristan Cumhurbaşkanı tarafından ziyaret edilmiş olmasıyla da dışarıdan tanınmıştır. Alaca Kaymakamlığı ayrıca köyde tarihi bir höyük bulunduğunu ve köyün gelirinin tarım ile hayvancılığa, özellikle de ünlü patatesine dayandığını kaydeder.
Tepreş Geleneği
Tepreş, Kırım Tatar topluluklarında köklü bir bahar/yaz buluşma geleneğidir; Türkiye’nin çeşitli Kırım Tatar yerleşimlerinde benzer adlarla düzenlenen festivallerle karşılaşılır. Bir Çorum Belediyesi proje raporuna göre Kalecikkaya Köyü Derneği de her yıl bahar temalı bu Tepreş etkinliğini düzenlemektedir; Alaca Kaymakamlığı’nın köy tanıtımında da “her yıl geleneksel şenlikler düzenlenmektedir” ifadesi yer alır.
Bugünkü Düzenlenişi
Etkinlik, Çorum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün resmi yerel etkinlikler listesinde “13. Kalecikkaya Kırım Tatar Türkleri Tepreş Kültür Şenliği” adıyla ve temmuz ayı etkinliği olarak kayıtlıdır; düzenleyici kurum olarak Alaca İlçesi Kalecikkaya Köyü Kültür Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği belirtilmiştir. Şenlik, köyün Kırım Tatar kimliğini ve dayanışma geleneğini yaşatmayı amaçlayan yerel bir kültür buluşması olarak sürmektedir.
Kaynaklar
- T.C. Alaca Kaymakamlığı — Kalecikkaya Köyü
- Çorum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü — Yerel Etkinlikler
- Çorum Belediyesi — Etnoarkeolojik Bir Yaklaşımla Çorum Kültür Tarihinde Hatti-Hitit Etkisi (proje raporu)
Sık sorulan sorular
Kalecikkaya köyü kimlerden oluşur?
Alaca Kaymakamlığı'nın resmi köy tanıtımına göre köyün ilk yerleşenleri yaklaşık 200 yıl önce Kırım yarımadasından gelmiştir; köy halkı bugün de Türkçe'nin yanında Kırım'daki konuşma dillerinden biri olan Tatarcayı bilmektedir.
Tepreş Kültür Şenliği ne zaman düzenlenir?
Çorum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün resmi yerel etkinlikler listesinde etkinlik temmuz ayında, Kalecikkaya Köyü Kültür Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği tarafından düzenlenen '13. Kalecikkaya Kırım Tatar Türkleri Tepreş Kültür Şenliği' olarak kayıtlıdır.
Tepreş nedir?
Tepreş, Kırım Tatar kültüründe köklü bir bahar/yaz buluşma ve dayanışma geleneğidir; Türkiye'deki çeşitli Kırım Tatar yerleşimlerinde benzer adlarla kutlanır. Kalecikkaya'da düzenlenen şenlik de köyün Kırım Tatar mirasını yaşatmayı amaçlar.
Kalecikkaya'da başka neler var?
Alaca Kaymakamlığı'na göre köyde tarihi bir höyük bulunur; köyün geliri tarım ve hayvancılığa, özellikle de ünlü patatesine dayanır.