Kaypak (Osmancık Kaypak Yemeği)

Coğrafi İşaret Tescillihamur

Kaypak, Çorum’un Osmancık ilçesine özgü, su-un-tuzla hazırlanan sert kıvamlı hamurun daire şeklinde açılıp küçük karelere kesilmesi ve bu parçaların boş ya da iç harçlı biçimde haşlanmasıyla yapılan geleneksel bir hamur yemeğidir. Adını, yörede içi boş ya da dolu bu hamur parçalarına verilen “kaypak” tabirinden alır.

Coğrafi işaret tescili

Osmancık Kaypak Yemeği, Osmancık Kaymakamlığı’nın 06.09.2024 tarihli başvurusu (C2024/000242) üzerine Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde 07.04.2025 tarihinde 1718 tescil numarasıyla mahreç işareti olarak tescillenmiştir. Coğrafi sınırı Çorum ili Osmancık ilçesiyle sınırlıdır; denetim, Osmancık Kaymakamlığı koordinasyonunda Kaymakamlık ve Osmancık İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü temsilcilerinden oluşan bir heyet tarafından yılda en az bir kez yapılır. Genel çerçeve için coğrafi işaretli ürünler sayfamıza bakabilirsiniz.

Nasıl yapılır

Tescil dosyasındaki teknik şartnameye göre hamur, su, özel amaçlı buğday unu ve tuzla sert kıvamda yoğrulur; bezelere ayrılıp dinlendirildikten sonra 60-80 cm çapında büyük bir yufka hâlinde açılır ve 4x4 cm’lik karelere kesilir. Bu kareler yörede “kaypak” olarak anılan üçgen ya da muska biçiminde kapatılır — boş bırakılabileceği gibi çökelek, tulum peyniri, maydanoz ve pul biberle de doldurulabilir. Hazırlanan parçalar tuzlu su ya da et suyunda yaklaşık 10 dakika haşlanıp soğuk sudan geçirilir; üzerine tulum peyniri, çökelek, yoğurt, ceviz içi, eritilmiş tereyağı, nane ve pul biber eklenerek sıcak ya da soğuk servis edilir.

Osmancık’a özgü yorum

Kaypak, Osmancık’ta hem günlük sofralarda hem de düğün, bayram, davet ve festival gibi özel günlerde ikram edilir. Hamurun sertliği, kesim şekli, iç harcın seçimi ve pişirme biçimi belirli bir ustalık gerektirdiğinden, yemek ile ilçe arasında güçlü bir ün bağı oluşmuştur. Komşu Amasya’da da “kaypak” adıyla anılan farklı bir hamur tatlısı (Amasya Kaypağı/Piruhisi) bulunur; ancak bu, ayrı bir coğrafi işaretle tescilli, farklı bir üründür ve Osmancık’ın tuzlu, peynirli-yoğurtlu kaypak yemeğiyle karıştırılmamalıdır.

Kaynaklar

• Türk Patent ve Marka Kurumu — Coğrafi İşaretler Portalı, Osmancık Kaypak Yemeği (Tescil No: 1718)
• Osmancık.com.tr — “Osmancık Kaypak Yemeği” Coğrafi İşaretine Kavuştu
• Yeşilırmak Havzası Kalkınma Birliği — Çorum’un Coğrafi İşaretli Ürünleri (liste)

🍳 Nasıl yapılır?

Kişilik: 6 kişilikSüre: ~2 saat (dinlenme dâhil)

Malzemeler

• Hamur: 600 ml su, 500 g özel amaçlı buğday unu, 20 g tuz
• Haşlama suyu: 2 litre su ve/veya et suyu, 25 ml ayçiçeği yağı, 10 g tuz
• İsteğe bağlı iç harç ve servis: 300 g tulum peyniri ve/veya çökelek, 300 g yoğurt, 200 g ceviz içi, 100 g tereyağı, kuru/taze nane, maydanoz, pul kırmızıbiber

Yapılışı

1. Un, su ve tuzu karıştırıp sert kıvamda, elastik bir hamur yoğurun; bezelere ayırıp üzerini örterek yaklaşık 30 dakika dinlendirin.
2. Dinlenen bezeleri 60-80 cm çapında daire şeklinde açın ve 4x4 cm boyutunda karelere kesin.
3. Kareleri boş bırakın ya da çökelek/tulum peyniri, maydanoz ve pul biberle doldurup üçgen ya da muska biçiminde kapatın; kenarlarını elle veya çatalla sabitleyin.
4. Kapatılan hamurları yaklaşık 60 dakika daha dinlendirin.
5. Ayrı bir tencerede su ya da et suyuna ayçiçeği yağı ve tuz ekleyip kaynatın; kaypakları bu kaynayan suya bırakıp yaklaşık 10 dakika haşlayın.
6. Haşlanan kaypakları soğuk sudan geçirip süzün; servis tabağına alın.
7. Üzerine isteğe göre tulum peyniri, çökelek, yoğurt, ceviz içi ve eritilmiş tereyağı gezdirip nane, maydanoz, pul biberle süsleyerek sıcak ya da soğuk servis edin.

💡 İpuçları

• Hamurun sert ve elastik olması, kaypağın haşlandıktan sonra diri kalmasını sağlar.
• Hemen pişirilmeyecek kaypaklar -18°C'de dondurularak saklanabilir.

Geleneksel bir tariftir; ölçüler ve süreler yaklaşıktır, yöreye ve eve göre değişebilir.

← Tüm Çorum yemekleri