Osmancık Domates Kavurması
Osmancık Domates Kavurması, Çorum’un Osmancık ilçesine özgü, taze yeşil domates ve pirinçle yapılan bir yemektir. Tescil belgesine göre halk arasında “domates kavurması” olarak da bilinir ve özellikle yaz ile sonbahar aylarında yapılır.
Coğrafi işaret
Yemek, Osmancık Kaymakamlığı’nın başvurusu (03.02.2025, dosya no C2025/000030) üzerine Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 03.04.2026 tarihinde 1838 tescil numarasıyla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Coğrafi sınır Çorum ili Osmancık ilçesidir; belgeye göre tüm üretim aşamaları bu sınır içinde yapılır.
Ürün tanımı
Belge yemeği domates, pirinç, bulgur, soğan, sarımsak, biber, salça, baharat, sıvı yağ, tereyağı ve maydanozla hazırlanan bir yemek olarak tanımlar. Yeşil domates yemeğe ekşi-mayhoş tat verir. Belgenin öne çıkardığı özellikler şunlardır: pirincin domatesin kendi suyuyla pişirilmesi, yemeğe ilave su konulmaması ve yemeğin az sulu hazırlanması. Çorum mutfağında yeşil domates ile pirincin birlikte kullanılması yemeği farklı kılan yöntem olarak anılır.
Yöredeki yeri
Belgeye göre yemek günlük öğünlerde yenmekle birlikte düğün, davet, bayram ve festival gibi özel günlerde de ikram edilir. Hazırlanışı ustalık becerisi gerektirir. Tescil belgesi 6 kişilik bileşen listesini ve hazırlama sırasını verir; yemeğin pişirildikten sonra yaklaşık 10 dakika dinlendirilip soğuk ya da sıcak servis edilmesini önerir.
Kaynaklar
- Türk Patent ve Marka Kurumu, Coğrafi İşaretler Portalı, Osmancık Domates Kavurması, Tescil No: 1838 (detay: https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/12464; tescil belgesi: https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/00b33a02-d1cd-4719-80db-c1cf26c34d42.pdf)
🍳 Nasıl yapılır?
Malzemeler
- 500 g yeşil domates
- 100 g kırmızı domates
- 100 g kuru soğan
- 100 g kavrulmuş kıyma (isteğe bağlı)
- 50 g pirinç
- 50 g bulgur (isteğe bağlı)
- 50 g biber (isteğe bağlı)
- 50 ml sıvı yağ (ayçiçeği yağı ve/veya zeytinyağı)
- 50 g salça (domates salçası ve/veya biber salçası)
- 25 g tereyağı
- 20 g ayıklanmış sarımsak (isteğe bağlı)
- 10 g ayıklanmış maydanoz (isteğe bağlı)
- 10 g pul kırmızıbiber
- 10 g tuz
- 5 g karabiber
Yapılışı
- Geniş bir tencerede sıvı yağ ve tereyağında doğranmış kuru soğan, biber ve sarımsağı kavurun.
- Doğranmış kırmızı domates, salça ve kıymayı ekleyip yaklaşık 5 dakika kavurun.
- Elma dilimi şeklinde kesilmiş, soyulmuş taze yeşil domatesleri tencereye ekleyin.
- Yıkanmış pirinç, tuz, pul kırmızıbiber, karabiber ve isteğe bağlı diğer bileşenleri ilave edip kısık ateşte yaklaşık 15 dakika pişirin; yemeğin az sulu kalmasına ve pirinçlerin domates suyunda yeterince pişmesine dikkat edin.
- Yaklaşık 10 dakika dinlendirin; isteğe bağlı soğuk ya da sıcak servis edin, üzerine isteğe bağlı olarak maydanoz koyun.
💡 İpuçları
- Yemeğe ilave su konulmaz; pirinç domatesin kendi suyuyla pişer.
- Domates ve pirinçlerin tercihen Çorum ilinden temin edilmesi önerilir.
Geleneksel bir tariftir; ölçüler ve süreler yaklaşıktır, yöreye ve eve göre değişebilir.