Osmancık Yaprak İçi Yemeği
Osmancık Yaprak İçi Yemeği, Çorum’un Osmancık ilçesine özgü, asma yaprağının içine doldurularak yenen bir baklagil ve bulgur yemeğidir. Nohut, mercimek, börülce, bakla ve bulgur salçalı bir sosla pişirilir; yemeğin yanında asma yaprağı servis edilir ve yenirken yaprağın içine kaşıkla doldurulur.
Coğrafi işaret
Yemek, Osmancık Kaymakamlığı’nın başvurusuyla Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 25.06.2025 tarihinde 1750 tescil numarasıyla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Coğrafi sınır Çorum ili Osmancık ilçesidir ve tescil belgesine göre tüm üretim aşamaları bu sınır içinde yapılır.
Hıdırellez ve tarihçe
Tescil belgesine göre yemek günlük öğünlerde, düğün, bayram ve festival gibi özel günlerde de ikram edilir. Mayıs ayında Hıdırellez şenliklerinin ikinci gününde yapılıp şenliğe katılanlarca yenmesi belgede ayrıca belirtilir. Aynı belge, Evliya Çelebi’nin kitabından Osmancık bağlarının asma yapraklarının yemek yapımında kullanıldığının ve yemeğin “yaprak aşı” olarak adlandırıldığının bilindiğini aktarır.
Nasıl hazırlanır
Tescil belgesindeki 20 kişilik tarife göre baklagiller ve bulgur bir tencerede, soğan ve salça ayrı bir tencerede pişirilir. İkisi birleştirilir; üzerine tereyağı, kuru nane ve pul biberle hazırlanan sos dökülür, taze nane, dereotu, maydanoz ve taze soğan karıştırılır. Asma yaprağı tuzlu suda haşlanır ya da salamura kullanılır.
Kaynaklar
- Türk Patent ve Marka Kurumu, Coğrafi İşaretler Portalı, Osmancık Yaprak İçi Yemeği, Tescil No: 1750 (detay: https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/11302; tescil belgesi: https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/39925303-1f1e-4f75-9759-76a2f36f15d2.pdf)
- Çorum Haber, “Osmancık’ın 3 lezzeti daha coğrafi işaret aldı”, 06.07.2025. https://corumhaber.net/osmancikin-3-lezzeti-daha-cografi-isaret-aldi
🍳 Nasıl yapılır?
Malzemeler
- 250 g taze ve/veya salamura asma yaprağı
- 100 g nohut (bir gün önceden haşlanmış)
- 100 g yeşil mercimek
- 100 g börülce
- 100 g ince öğütülmüş kuru bakla
- 50 g bulgur
- 1 litre su
- 50 g domates ve/veya biber salçası
- 10 g tuz
- 25 g tereyağı
- 100 g kuru ve/veya taze soğan
- 30 ml ayçiçeği yağı ve/veya zeytinyağı
- 10 g pul kırmızıbiber
- 10 g kuru ve/veya taze nane
- 10 g maydanoz, 10 g dereotu
- İsteğe bağlı: 100 g domates, 30 g yeşilbiber
Yapılışı
- Bir tencerede yarım litre suyla haşlanmış nohut, yeşil mercimek, börülce, öğütülmüş bakla ve bulguru yaklaşık 15-20 dakika pişirin.
- İkinci tencerede doğranmış bir baş kuru soğanı sıvı yağ ve salçayla kavurun; isteğe bağlı doğranmış yeşilbiber ve domates ekleyip yarım litre su katın, yaklaşık 5 dakika pişirin.
- İki tencereyi birleştirip tuz ekleyin ve yaklaşık 5 dakika daha pişirin.
- Tereyağı, kuru nane ve pul biberle hazırlanan sosu üzerine dökün.
- İnce doğranmış taze nane, dereotu, maydanoz ve taze soğanı karıştırın; yemeğin az sulu ve bol salçalı olmasına dikkat edin.
- Tuzlu suda haşlanmış taze ya da salamura asma yapraklarını yemeğin yanında servis edin; yaprağı tabaktaki yemeğin üzerine bırakıp içini kaşıkla doldurarak elle ya da kaşıkla yiyin.
💡 İpuçları
- Yemek az sulu ve bol salçalı olmalıdır.
- Hıdırellez şenliklerinin ikinci gününde yapılan toplu yemeklerden biridir.
Geleneksel bir tariftir; ölçüler ve süreler yaklaşıktır, yöreye ve eve göre değişebilir.