Osmancık Kapari Turşusu
Osmancık Kapari Turşusu, Çorum’un Osmancık ilçesinin adıyla anılan bir kapari turşusudur. Kapari (gebere, kebere, gebre adlarıyla da bilinir; Latince tür adı Capparis sp.) bitkisinin meyve ve/veya çiçek tomurcuklarından hazırlanır.
Coğrafi işaret
Turşu, Osmancık Kaymakamlığı’nın başvurusu (13.03.2024, dosya no C2024/000106) üzerine Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 04.09.2024 tarihinde 1636 tescil numarasıyla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Tescil belgesi turşuyu “işlenmiş fermente ürün grubunda” bir çeşit olarak tanımlar ve Çorum mutfak kültürüne özgü ürünlerden biri olarak anar. Belgedeki coğrafi sınır “Çorum ili”dir; üretimde özellikle Osmancık ilçesinde yetiştirilen kapari bitkilerinin tercih edildiği yazılıdır.
Nasıl hazırlanır
Belgedeki üretim yöntemine göre kaparilerin acısı önce tuzlu suda giderilir, ardından sirke, tuz ve isteğe bağlı sarımsak, limon tuzu ve defne yaprağıyla birlikte suya basılarak yaklaşık bir ay fermantasyona bırakılır. Kapari bitkisinin kullanılan kısımlarının mayhoş-buruk tadı, turşuya ekşimsi lezzetini ve aromasını verir.
Saklama ve piyasaya arz
Belgeye göre turşu serin, kokulardan ari, rutubetsiz ve doğrudan güneş görmeyen ortamlarda muhafaza edilir; dökme olarak ya da gıda ile temasa uygun ambalajlarda piyasaya sunulur. Ambalajlama işlemi isteğe bağlı olarak Çorum dışında da yapılabilir. Denetimler Osmancık Kaymakamlığı koordinasyonunda, yılda en az bir kez yapılır.
Benzer ürün
Komşu ilçede ayrıca Dodurga Kapari Turşusu için ayrı bir başvuru yapılmıştır. Çorum’un tüm tescilli ürünleri için Çorum’un Coğrafi İşaretli Ürünleri sayfasına bakılabilir.
Kaynaklar
- Türk Patent ve Marka Kurumu, Coğrafi İşaretler Portalı, Osmancık Kapari Turşusu, Tescil No: 1636 (detay: https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/11249; tescil belgesi: https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/8eab8abb-7ff6-4975-8005-e8bfb61d04cb.pdf)
- İHA, “Osmancık Kapari turşusu, coğrafi işaret olarak tescillendi”, 07.09.2024. https://www.iha.com.tr/corum-haberleri/osmancik-kapari-tursusu-cografi-isaret-olarak-tescillendi-114287806
🍳 Nasıl yapılır?
Malzemeler
- 1 kg kapari bitkisinin meyveleri ve/veya çiçek tomurcukları
- 3 litre su
- 500 ml sirke (genellikle üzüm sirkesi tercih edilir)
- 150 g iri salamura tuzu
- 30 g sarımsak (isteğe bağlı)
- 10 g limon tuzu (isteğe bağlı)
- 10 adet defne yaprağı (isteğe bağlı)
Yapılışı
- Kaparileri ayıklayıp yıkayın; sağlam ve taze olanları seçin.
- Acılığının giderilmesi için kaparileri genellikle yüzde 10-20'lik tuzlu suda (salamurada) yaklaşık 1 hafta bekletin. İsteğe bağlı olarak yaklaşık 5 dakika haşlayın ve oda sıcaklığına gelmesini bekleyin.
- Gıda ile temasa uygun bir kaba kapari, sirke, iri salamura tuzu ve isteğe bağlı limon tuzu, sarımsak ile defne yaprağını koyun; kabın ağzına kadar su doldurun.
- Kabın ağzını sıkıca kapatıp serin ve güneş görmeyen bir yerde yaklaşık 1 ay fermantasyona bırakın. Kaparilerin renginin kararması turşunun tüketime hazır olduğunu gösterir.
💡 İpuçları
- Turşu suyunun fazla kireçli ve sert olmaması, yabancı tat ve koku içermemesi gerekir.
- Tescil belgesi acılığın giderilmesinin ve haşlamanın yeterliliğinin anlaşılmasında ustalık becerisinin önemli olduğunu belirtir.
Geleneksel bir tariftir; ölçüler ve süreler yaklaşıktır, yöreye ve eve göre değişebilir.