Hattuşa'da Bulunan Yeni Kadeş Antlaşması Tablet Parçası (2026)
Çorum’un Boğazkale ilçesindeki Hattuşa Örenyeri’nde bulunan çivi yazılı bir tablet parçasının, Hitit Kralı III. Hattuşili ile Mısır Kralı II. Ramses arasındaki Kadeş Barış Antlaşması’nın Akadça nüshalarından birine ait olduğu 21 Eylül 2026’da duyuruldu. Bilgiler, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın açıklamasına dayanan basın haberlerinden derlenmiştir.
Buluntu ve duyuru
Haberlere göre parça, Büyükkale’de “E” binası yakınlarında yapılan kazılarda ortaya çıktı. Yalnızca bir yüzü korunmuş olan parça üzerinde yaklaşık bir yıl boyunca bilimsel incelemeler yürütüldü ve sonunda Kadeş Antlaşması’nın bir nüshasına ait olduğu belirlendi. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy keşfi 21 Eylül Dünya Barış Günü’nde sosyal medya hesabından paylaştı.
Parçada ne yazıyor?
Bakanlığın açıklamasına göre parça, antlaşmanın 12-20. maddelerinde ele alınan, iki tarafın ülkelerinden kaçıp diğer ülkeye sığınan insanlara yönelik muamelesini düzenleyen hükümlere ait satırlar içeriyor. Metin kırık ve eksiktir; okunabilen kısımlarda Mısır ve Hatti ülkelerinden kaçan kişilerden söz edilir ve evlerin tahrip edilmemesine ilişkin ifadeler yer alır. Ersoy, bu ifadelerin “binlerce yıl öncesinden bugünümüze güçlü bir mesaj” taşıdığını belirtti. Euronews’in aktardığına göre tabletin tam akademik transkripsiyonu ve çevirisi henüz yayımlanmamıştır.
Kadeş Antlaşması ve nüshaları
Arkeofili’nin aktardığına göre Kadeş Savaşı yaklaşık MÖ 1274’te, antlaşma ise yaklaşık MÖ 1259’da yapılmıştır. Antlaşmanın Mısırca metni Mısır’daki tapınak duvarlarına hiyerogliflerle işlenmiştir. Akadça kil tablet parçaları ise Hattuşa’da 1906-1912 yıllarındaki ilk dönem kazılarında çıkarılmıştır; bu parçalar İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Berlin Önasya Müzesi ve St. Petersburg Ermitaj Müzesi koleksiyonlarındadır. Haberlere göre yeni parça, antlaşmanın Hattuşa’daki kil tablet nüshalarının tamamlanmasına yönelik çalışmalara katkı sağlıyor ve Büyükkale’deki kazılarda antlaşmanın eksik kalan diğer parçalarının da bulunması hedefleniyor.
Hattuşa hakkında genel bilgi için Hattuşaş, tablet arşivleri için Boğazköy Çivi Yazılı Tabletleri, kazı dönemleri için Hattuşa Kazı Tarihi sayfalarına bakılabilir.
Kaynaklar
- Hürriyet, “Kadeş’in 2 sırrı çözüldü”, 22.09.2026 (Kültür ve Turizm Bakanlığı açıklaması ve Bakan Ersoy’un paylaşımı). https://www.hurriyet.com.tr/gundem/kadesin-2-sirri-cozuldu-43314950
- Arkeofili, “Hattuşa’da Kadeş Antlaşması’nın Yeni Bir Nüshası Bulundu”, 21.09.2026. https://arkeofili.com/hattusada-kades-antlasmasinin-yeni-bir-nushasi-bulundu/
- Euronews, “Tarihin ilk barış antlaşmasının parçaları Çorum’da bulundu”, 21.09.2026. https://tr.euronews.com/2026/09/21/tarihin-ilk-baris-antlasmasinin-parcalari-corumda-bulundu
- Arkeolojik Haber, “Çorum’da Kadeş Barış Antlaşması kopyalarından birine ait yeni parçası bulundu”, 21.09.2026. https://www.arkeolojikhaber.com/haber-corumda-kades-baris-antlasmasi-kopyalarindan-birine-ait-yeni-parcasi-bulundu-44390/
Sık sorulan sorular
Kadeş Antlaşması'nın yeni tablet parçası nerede bulundu?
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın açıklamasına göre parça, Boğazköy-Hattuşa Örenyeri'nde, Büyükkale'deki E binası yakınlarında bulundu.
Parça ne zaman duyuruldu?
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy keşfi 21 Eylül 2026'da, Dünya Barış Günü'nde kamuoyuyla paylaştı.
Parçada antlaşmanın hangi maddeleri var?
Bakanlığın açıklamasına göre parça, antlaşmanın 12-20. maddelerinde ele alınan, bir ülkeden kaçıp diğerine sığınan insanlara yönelik muameleyi düzenleyen hükümlere ait satırlar içeriyor.